කොටස 1සීල නිද්දේසයපරිච්ඡේද 1-2
සීල නිර්දේශය හා ලක්ඛණාදි චතුෂ්කය (3-3)
සීලනයේ ලක්ෂණය, දුස්සීල්ය විනාශ කිරීමේ රසය, පිරිසිදු බව ලෙස වැටහෙන පච්චුපට්ඨානය සහ හිරි-ඔතප් පදට්ඨානය.
විශේෂ විවරණය: විශුද්ධි මාර්ගය 3-3 කොටස
සීලයාගේ ලක්ෂණ - රස - පච්චුපට්ඨාන - පදට්ඨාන
අභිධර්මයේ සහ අටුවාවන්හි පරමාර්ථ ධර්මයක් විග්රහ කරන සම්මත ක්රමවේදය වන ලක්ඛණාදි චතුෂ්කය අනුව සීලය හඳුනාගැනීම:
1. ලක්ෂණය
සීලන ලක්ෂණය
සීලන ලක්ඛණං
කය සහ වචනය මනාව තැන්පත් කිරීම හෙවත් සමාධාන කිරීම (සමාදහන) සහ කුසල ධර්මයන් දරා සිටීම (උපධාරණ).
2. රසය / කිච්චය
දුස්සීල්ය විනාශය
දුස්සීල්ය විද්ධංසන රසං
කය-වචන දෙකේ දුශ්චරිතය නසා පිරිසිදු බව සම්පාදනය කිරීම (අනවජ්ජ ගුණ සම්පත්ති රසය).
3. පච්චුපට්ඨානය
පාරිශුද්ධිය ලෙස වැටහීම
විසොධන පච්චුපට්ඨානං
යෝගියාගේ නුවණට පිරිසිදු බවක් ලෙස ප්රකට වීම හෙවත් සිතෙහි උපදින නිදොස් නිර්මල බව.
4. පදට්ඨානය
හිරි-ඔතප් ආසන්න හේතුව
හිරියොත්තප්ප පදට්ඨානං
පවට ඇති ලජ්ජාව (හිරිය) සහ පවෙහි විපාකයට ඇති බිය (ඔත්තප්පය) ශීලය හටගැනීමේ ආසන්නතම හේතුවයි.
සීලය යනු කුමක්ද? (සීලං කිං)
චේතනා, චෛතසික, සංවර සහ අවීතික්කම යන සතර ආකාර ශීලය.
අටුවා විවරණය
විශුද්ධි මාර්ගයේ ශීලය 4 ආකාරයකින් දක්වයි:
- පාපයෙන් වැළකෙන කුසල් සිතේ චේතනාව
- විරති, අභිජ්ඣා නැති බව ආදී චෛතසික
- ප්රාතිමෝක්ෂ, සති, ඤාණ, ඛන්ති, වීරිය සංවරය
- කයින් වචනයෙන් සීමා නොඉක්මවීම
අභිධර්ම හා ප්රායෝගික විග්රහය
සීලනය වන බැවින් සීල නම් වේ. එනම් සිත සහ කය මනා කොට තැන්පත් කිරීමයි.
ප්රතිඵලය / ආනිසංස
අවිප්පටිසාර (නොතැවෙන බව) ආදී නිර්වාණය දක්වා වූ අනුක්රමික ආනිසංස ලැබේ.
සීලයාගේ ආනිසංස හා සංකිලෙස
ශීලය කෙලෙසන කරුණු සහ ආරක්ෂා කිරීමෙන් ලැබෙන පරම සුවය.
අටුවා විවරණය
ශීලය බිඳී යාම, සිදුරු වීම, පැල්ලම් ඇතිවීම ශීල සංකිලෙසයයි (කෙලෙසීමයි). එය සතර පාර්ශ්වයෙන් පිරිසිදු කර ගැනීම වෝදානයයි.
අභිධර්ම හා ප්රායෝගික විග්රහය
සීලවන්තයාට:
ප්රතිඵලය / ආනිසංස
අවසානයේ සියලු දුක් නිවාලන අමා මහ නිවන සාක්ෂාත් කර දෙයි.
මූලාශ්රය: විශුද්ධි මාර්ගය · භද්රන්ත බුද්ධඝෝෂ හිමි.