කොටස 1කෙලෙස් 1500 ගණනය කිරීම
කෙලෙස් 1500 ගණනය වන ගණිතමය සූත්රය
අකුසල චෛතසික 10 හෝ 14 ක් අරමුණු 75 ක් සහ අධ්යාත්මික/බාහිර වශයෙන් ගුණ වී 1500 ක් වන ආකාරය.
බුදුදහමේ නිතර අසන්නට ලැබෙන 'එක්දහස් පන්සියයක් කෙලෙස්' යනු හුදු කල්පිත අංකයක් නොවේ. එය අභිධර්මයේ එන අකුසල චෛතසිකයන් සහ එම කෙලෙස් උපදින අරමුණු පරමාර්ථ වශයෙන් එකිනෙක ගුණ කිරීමෙන් ලැබෙන නියත ගණිතමය එකතුවකි.
කෙලෙස් 1500 ගණනය කරන ගණිත ක්රමය
1
- ධර්ම කාණ්ඩය
- කෙලෙස් ධර්මයන් (අභිධර්ම නය)
- ගණන
- 10
- සූත්රය සහ ගුණ කිරීම
- ලෝභ, දෝස, මෝහ, මාන, දිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, ථීන, උද්ධච්ච, අහිරික, අනොත්තප්ප (දස කෙලෙස් වස්තු).
2
- ධර්ම කාණ්ඩය
- කෙලෙස් උපදින අරමුණු (පරමාර්ථ ධර්ම)
- ගණන
- 75
- සූත්රය සහ ගුණ කිරීම
- අකුසල් සිත් 12 + අහේතුක සිත් 18 + කාම සෝභන සිත් 24 = සිත් 54; අඤ්ඤසමාන චෛතසික 13; රූප 8 (රූප 28 න් කාමාරම්මණ රූප) = 75.
3
- ධර්ම කාණ්ඩය
- අරමුණු සමඟ ගුණ කිරීම
- ගණන
- 750
- සූත්රය සහ ගුණ කිරීම
- කෙලෙස් 10 × අරමුණු 75 = කෙලෙස් 750 (එක් පාර්ශ්වයකට).
4
- ධර්ම කාණ්ඩය
- අධ්යාත්මික හා බාහිර වශයෙන්
- ගණන
- 1500
- සූත්රය සහ ගුණ කිරීම
- තමා තුළ ඇතිවන කෙලෙස් 750 (අජ්ඣත්ත) + අනුන්/බාහිර අරමුණු කර ඇතිවන කෙලෙස් 750 (බහිද්ධ) = 1500!
| පියවර | ධර්ම කාණ්ඩය | ගණන | සූත්රය සහ ගුණ කිරීම |
|---|---|---|---|
| 1 | කෙලෙස් ධර්මයන් (අභිධර්ම නය) | 10 | ලෝභ, දෝස, මෝහ, මාන, දිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, ථීන, උද්ධච්ච, අහිරික, අනොත්තප්ප (දස කෙලෙස් වස්තු). |
| 2 | කෙලෙස් උපදින අරමුණු (පරමාර්ථ ධර්ම) | 75 | අකුසල් සිත් 12 + අහේතුක සිත් 18 + කාම සෝභන සිත් 24 = සිත් 54; අඤ්ඤසමාන චෛතසික 13; රූප 8 (රූප 28 න් කාමාරම්මණ රූප) = 75. |
| 3 | අරමුණු සමඟ ගුණ කිරීම | 750 | කෙලෙස් 10 × අරමුණු 75 = කෙලෙස් 750 (එක් පාර්ශ්වයකට). |
| 4 | අධ්යාත්මික හා බාහිර වශයෙන් | 1500 | තමා තුළ ඇතිවන කෙලෙස් 750 (අජ්ඣත්ත) + අනුන්/බාහිර අරමුණු කර ඇතිවන කෙලෙස් 750 (බහිද්ධ) = 1500! |
ක්රමානුකූල ප්රවාහය
- 1දස කෙලෙස් (10)මූලික කෙලෙස්
- 2අරමුණු 75කාමාවචර ධර්ම
- 3කෙලෙස් 75010 × 75 ගුණ කිරීම
- 4අධ්යාත්මික/බාහිර (× 2)තමා සහ අනුන්
- 5කෙලෙස් 1500පූර්ණ එකතුව
ප්රධාන කරුණු
අකුසල චෛතසික 14 නය
චෛතසික 14 ම ගෙන ගණනය කරන වෙනත් ක්රමයකදී ද්වාර, ආරම්මණ සහ සන්තාන භේදය අනුවද අවසානයේ 1500 සම්පූර්ණ වන අයුරු අටුවාවල පෙන්වා දෙයි.
අරමුණු 75 හි හරය
කෙලෙස් උපදින්නේ ලෞකික කාමාවචර අරමුණු මුල් කරගෙනය. ලෝකෝත්තර සිත් හෝ නිවන කිසි විටෙක කෙලෙස් උපදින අරමුණක් බවට පත් නොවේ.
මූලාශ්රය: ථේරවාද අභිධර්ම මූලාශ්ර · පූජ්ය රේරුකානේ චන්දවිමල මහානාහිමි.